Για αιώνες, οι Ευρωπαίοι διατηρούσαν την ακλόνητη πεποίθηση ότι τα ανθρώπινα λείψανα διέθεταν θαυματουργές θεραπευτικές ιδιότητες, ικανές να γιατρέψουν από έναν απλό πονοκέφαλο μέχρι την ίδια την πανώλη.
Η ιστορία της ιατρικής κρύβει σκοτεινές και ανατριχιαστικές σελίδες που σήμερα μοιάζουν με σενάριο επιστημονικής φαντασίας.
Για αιώνες, οι Ευρωπαίοι διατηρούσαν την ακλόνητη πεποίθηση ότι τα ανθρώπινα λείψανα διέθεταν θαυματουργές θεραπευτικές ιδιότητες, ικανές να γιατρέψουν από έναν απλό πονοκέφαλο μέχρι την ίδια την πανώλη.
Η «mumia» στα ράφια των φαρμακείων και τα πλαστά σκευάσματα
Ήδη από τον 12ο αιώνα, η κατανάλωση αλεσμένων αιγυπτιακών μουμιών αποτελούσε αποδεκτή ιατρική πρακτική.
Τα παρασκευάσματα αυτά, γνωστά με την ονομασία «mumia», πωλούνταν ελεύθερα από φαρμακοποιούς.
Σε μια εποχή πλήρους απουσίας αντιβιοτικών και βασικών γνώσεων υγιεινής, κορυφαίοι γιατροί συνιστούσαν ανεπιφύλακτα θρυμματισμένα κρανία, οστά και ανθρώπινή σάρκα για την καταπολέμηση διαφόρων παθήσεων.
Η τεράστια ζήτηση της εποχής οδήγησε αναπόφευκτα στη δημιουργία μιας κερδοφόρας μαύρης αγοράς.
Ήδη από το 1564, ο βασιλικός γιατρός Guy de la Fontaine είχε αποκαλύψει στην Αλεξάνδρεια ένα τεράστιο κύκλωμα απατεώνων, οι οποίοι κατασκεύαζαν «μούμιες» χρησιμοποιώντας πτώματα ντόπιων χωρικών, πλήττοντας σοβαρά την αξιοπιστία του εμπορίου.
Από τη θεραπευτική αγωγή στα κοσμικά πάρτι
Η μακάβρια αυτή μόδα δεν περιορίστηκε στα φαρμακευτικά σκευάσματα. Ακόμη και μονάρχες, όπως ο βασιλιάς Κάρολος Β΄ της Αγγλίας, έκαναν συστηματική χρήση γιατροσόφιων που περιείχαν ανθρώπινο κρανίο, με την πρακτική αυτή να επιβιώνει σε περιθωριακούς ιατρικούς κύκλους μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.
Ωστόσο, μετά την εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο το 1798, η ευρωπαϊκή εμμονή με την αρχαιότητα άλλαξε πρόσωπο.
Οι μούμιες άρχισαν να εισάγονται μαζικά στην Ευρώπη, μετατρεπόμενες από φάρμακο σε αντικείμενο πολυτελείας και ψυχαγωγίας.
Τα ιδιωτικά πάρτι με το αποκαλυπτικό ξετύλιγμα επιδέσμων σε αρχαία σώματα έγιναν το απόλυτο σύμβουλο κοινωνικού κύρους για την αριστοκρατία.
Αν και αρχικά εκδηλώσεις όπως εκείνη του χειρουργού Thomas Pettigrew στο Βασιλικό Κολλέγιο Χειρουργών το 1834 είχαν επιστημονικό χαρακτήρα, γρήγορα εκφυλίστηκαν σε μακάβρια θεάματα για καλεσμένους υψηλής κοινωνίας.
Το τέλος μιας σκοτεινής εποχής
Η στροφή συντελέστηκε σταδιακά στις αρχές του 20ού αιώνα, καθώς η κοινή γνώμη άρχισε να αντιδρά έντονα στην ανηλεή καταστροφή ανεκτίμητων αρχαιολογικών θησαυρών.
Παρότι η ανακάλυψη του τάφου του Τουταγχαμών το 1922 αναζωπύρωσε το παγκόσμιο ενδιαφέρον –με τον αιφνίδιο θάνατο του λόρδου Carnarvon να γεννά τον θρύλο της «κατάρας»– η κατανάλωση ανθρώπινων μελών είχε πλέον περάσει οριστικά στο παρελθόν.
Σήμερα, η παράξενη ιστορία της «mumia» παραμένει μια αδιάψευστη υπενθύμιση του πόσο δραματικά έχουν μεταλλαχθεί οι ανθρώπινες αντιλήψεις γύρω από την επιστήμη, την ηθική και τον πολιτισμό.
www.bankingnews.gr
Για αιώνες, οι Ευρωπαίοι διατηρούσαν την ακλόνητη πεποίθηση ότι τα ανθρώπινα λείψανα διέθεταν θαυματουργές θεραπευτικές ιδιότητες, ικανές να γιατρέψουν από έναν απλό πονοκέφαλο μέχρι την ίδια την πανώλη.
Η «mumia» στα ράφια των φαρμακείων και τα πλαστά σκευάσματα
Ήδη από τον 12ο αιώνα, η κατανάλωση αλεσμένων αιγυπτιακών μουμιών αποτελούσε αποδεκτή ιατρική πρακτική.
Τα παρασκευάσματα αυτά, γνωστά με την ονομασία «mumia», πωλούνταν ελεύθερα από φαρμακοποιούς.
Σε μια εποχή πλήρους απουσίας αντιβιοτικών και βασικών γνώσεων υγιεινής, κορυφαίοι γιατροί συνιστούσαν ανεπιφύλακτα θρυμματισμένα κρανία, οστά και ανθρώπινή σάρκα για την καταπολέμηση διαφόρων παθήσεων.
Η τεράστια ζήτηση της εποχής οδήγησε αναπόφευκτα στη δημιουργία μιας κερδοφόρας μαύρης αγοράς.
Ήδη από το 1564, ο βασιλικός γιατρός Guy de la Fontaine είχε αποκαλύψει στην Αλεξάνδρεια ένα τεράστιο κύκλωμα απατεώνων, οι οποίοι κατασκεύαζαν «μούμιες» χρησιμοποιώντας πτώματα ντόπιων χωρικών, πλήττοντας σοβαρά την αξιοπιστία του εμπορίου.
Από τη θεραπευτική αγωγή στα κοσμικά πάρτι
Η μακάβρια αυτή μόδα δεν περιορίστηκε στα φαρμακευτικά σκευάσματα. Ακόμη και μονάρχες, όπως ο βασιλιάς Κάρολος Β΄ της Αγγλίας, έκαναν συστηματική χρήση γιατροσόφιων που περιείχαν ανθρώπινο κρανίο, με την πρακτική αυτή να επιβιώνει σε περιθωριακούς ιατρικούς κύκλους μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.
Ωστόσο, μετά την εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο το 1798, η ευρωπαϊκή εμμονή με την αρχαιότητα άλλαξε πρόσωπο.
Οι μούμιες άρχισαν να εισάγονται μαζικά στην Ευρώπη, μετατρεπόμενες από φάρμακο σε αντικείμενο πολυτελείας και ψυχαγωγίας.
Τα ιδιωτικά πάρτι με το αποκαλυπτικό ξετύλιγμα επιδέσμων σε αρχαία σώματα έγιναν το απόλυτο σύμβουλο κοινωνικού κύρους για την αριστοκρατία.
Αν και αρχικά εκδηλώσεις όπως εκείνη του χειρουργού Thomas Pettigrew στο Βασιλικό Κολλέγιο Χειρουργών το 1834 είχαν επιστημονικό χαρακτήρα, γρήγορα εκφυλίστηκαν σε μακάβρια θεάματα για καλεσμένους υψηλής κοινωνίας.
Το τέλος μιας σκοτεινής εποχής
Η στροφή συντελέστηκε σταδιακά στις αρχές του 20ού αιώνα, καθώς η κοινή γνώμη άρχισε να αντιδρά έντονα στην ανηλεή καταστροφή ανεκτίμητων αρχαιολογικών θησαυρών.
Παρότι η ανακάλυψη του τάφου του Τουταγχαμών το 1922 αναζωπύρωσε το παγκόσμιο ενδιαφέρον –με τον αιφνίδιο θάνατο του λόρδου Carnarvon να γεννά τον θρύλο της «κατάρας»– η κατανάλωση ανθρώπινων μελών είχε πλέον περάσει οριστικά στο παρελθόν.
Σήμερα, η παράξενη ιστορία της «mumia» παραμένει μια αδιάψευστη υπενθύμιση του πόσο δραματικά έχουν μεταλλαχθεί οι ανθρώπινες αντιλήψεις γύρω από την επιστήμη, την ηθική και τον πολιτισμό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών